Cupcake dilimize küçük kek olarak çevriliyor. Eski zamanlarda fırıncılar küçük fincanlarda böyle minik kekler pişirirlermiş. Adını da zaten bu tatlı öyle alıyor. Türk mutfağı tatlılarıyla dünyada çok az mutfak yarışabilir. Hem çeşit hem lezzet bakımından çoğu ülke mutfağını alt edebiliriz. Gelgelelim iş göze hitap etmeye geldiğinde bizim mutfak kültürümüzde böyle bir uğraş pek yoktur. Kekler, pastalar belli başlı tiplerdedir.  Şimdi şimdi bir iki semtte özellikle doğumgünleri için isteğe göre üç boyutlu ve yemeğe kıyılamayacak kadar sevimli karakterleri kullanarak çeşitli pasta ve kekler yapıyorlar. Eskiden en fazla futbol sahası şeklindeki bir pasta ile hava atılabilirdi ancak şimdi yetişkinler tarafından da oldukça rağbet gören özel tasarımlar bulmak mümkün.

Tekrar cupcakelere dönersek, buradaki fotograflar bildiğimiz kekle yemek masalarını nasıl güzelleştirebileceğimizi, çay saatini neredeyse festival yerine çevirebileceğimizi ispatlar nitelikte. Hayal gücünüzü zorlayabilir ya da artık internet aracılığıyla kolayca ulaşabileceğiniz modelleri deneyebilirsiniz. Başlangıç olarak buradaki tariflerden yararlanabilirsiniz.

Yemek kitaplarınızı evinizin hangi köşesinde saklıyorsunuz? Doğal olarak cevap mutfak olmalı. Yine de şimdiye dek tanıdıklar arasında ziyaret ettiğim çok az mutfakta kitap rafına rastladım.

İlk bakışta mutfak kütüphanesi ancak yemek yapmak özel ilgi alanı olanlar için gereklidir diyebilirsiniz. Oysa biraz düşününce hazır yemek kuponları, mutfak eşyalarının garanti belgeleri, gazetelerin verdiği gidilecek en güzel on restoran ekleri derken, daha yemek kitapları ve dergilere sıra gelmeden epey bir mutfak evrakı birikmiş oluyor. Üstelik her zaman da özel bir mobilya almanız gerekmiyor. Ufak bir masa, mutfak raflarından biri ya da geniş bir çekmece de işinizi görebilir. Tabii ideal olanı, özel kitap rafları ki böylelikle sadece pratiklik değil, estetik açıdan da mutfağınız zenginleşmiş olur. İşte kitapla ruh kazanan mutfak örnekleri:

Genellikle stüdyo dairelerde karşımıza çıkan açık mutfak dekorasyonu başlı başına bir iş. Öte yandan açık mutfaklara sadece stüdyo dairelerde değil, 3+1 evlerde bile rastlamak mümkün. Özellikle eski yapıların mimarisi zamanla değişebiliyor; mesela zamanında bir iş hanı olarak kullanılan bina apartmana dönüüştürülmüş olabiliyor. Durum böyle olduğunda çoğu kez evinizin kapısından içeri adım atar atmaz sizi karşılayacak olan mutfağa bir çeki düzen vermek gerekiyor.

Yukarıdaki fotograf İngiliz Vogue dergisi için de yazan dekoratör Rita Konig’in kendi dairesine ait. Her ne kadar daireyi ilk gördüğünde girişte mutfak fikri onu ittiyse de, sonrasında kendini bir kır evinde farz ederek (dışarıya açılan arka kapıları yüzünden) bu sorunu aşıyor. Evin her odasında orayla özdeşleşecek doğru dürüst mobilyalar kullanılmasından yana olan Konig, eski bir konsolu mutfak dolaplarının karşısına yerleştirerek işe başlıyor. Yemek kitaplarını, kahve ve tost makinesini de konsolun üzerine yerleştiriyor. Kitaplar sadece mutfakta değil, evin her odasında sıcaklık ve yaşanmışlık havası yayacağı garantili objelerdir! Özellikle kitaplığınızı açık mutfağa yakın ya da hemen girişte düşünebilir ve böylelikle evin havasını tümüyle değiştirebilirsiniz.

Mutfak tezgahındaki yapma, çingene pembesi krizantemler için daha önceki dairesinde bir türlü uygun yeri bulamayan ünlü dekoratör, bu evi döşemeye başladığı an hemen bir vazoya çiçekleri koyarak ilk iş onları giriş kapısının karşısına yerleştiriyor. Kapı açılır açılmaz gözünüze  çarpan bu parlak renkli çiçekler, herkes için oldukça neşeli bir hoş geldinin yerine geçiyor.

Son olarak insanın içini ısıtan bir tabloyla birlikte, modern bir masa lambasını da antreye yerleştirdikten sonra, eve dönüş tamamen farklı bir anlam taşımaya başlıyor. Artık eve attığı ilk adımla birlikte Rita Konig mutfağını değil, zeytinyağı şişeleri, pembe çiçekleri, kitapları, tablosu derken ev hayatının ona sunduğu küçük hoşlukları görüyor.

Amerikan mutfak ya da açık mutfak… Özellikle yer sorunu yaşandığında tercih edilen Amerikan mutfaklar, kimi zaman ortamı canlandırmak üzere de tercih edilebiliyorlar. Ne yazık ki bu model mutfaklar, dağınıklık, koku ya da gürültü benzeri dezavantajları da beraberinde getirebiliyor. Bu sorunlarla baş etmenin çeşitli yolları var neyse ki, Amerikan mutfağınızı en rahat şekilde kullanmak için:

1. Mutfak, oturup ayaklarınızı uzatmak isteyeceğiniz diğer odaların aksine sürekli faaliyet içerisinde olduğunuz bir odadır. Belki de evin en çok elektronik eşyası burada toplanır. Dolayısıyla Amerikan mutfağınızı düzenlemeye ilk olarak 3 ana bölmeyi belirleyerek başlamalısınız. Hazırlık, pişirme ve yıkama bölümleri. Pencerenin yeri, suyun nereden geleceği ve elektrik işleri mutlaka bu kafanızdaki çalışma bölümleri de düşünülerek, beraber düzenlenmeli.

Çalışma tezgahı size hareket imkanı tanımalı ve buzdolabından fazla uzak olmamalı. 90 – 95 cm arasındaki bir yükseklik mutfak tezgahı için idealdir.

2. Açık mutfakta ideal olanı elbette her zaman derli toplu bir tezgah ve temiz evyedir. Ne yazık ki bunun mümkün olmadığı durumlar sandığımızdan da çok olur. Bu görüntüyü gözlerden uzak tutmanın iyi bir yolu, mutfak ve oturma grubu arasına tezgah seviyesinden biraz daha yüksek bir bar masası koymak olabilir. Ya da yarım bir kütüphane ya da tercihe göre raf taşıyan bir set duvar da oturma salonundan bakıldığında tezgah ve evyeyle göz göze gelmeyi engeller.

3. Elbette araya nasıl bir set çekilirse çekilsin, mutfağın sık sık temizlenmesinin gerekeceği bir gerçek. Bu sebeple mutfak mobilyasının ve zemininin malzemesi temizlik maddelerine karşı dayanıklı olmalı. Parke ve doğal taş hem leke tutabilir hem de suya dayanıklılık açısından sorun çıkarabilir. Bu sebeple en iyi seçeneklerden biri plastik döşeme olacaktır. Üstelik parke ya da taş görünümlü olanlarını zevkinize göre tercih edebilir ve ayrıca bütçenizi de zorlamamış olursunuz. Duvarlarda da yine aynı şekilde deterjanlara dayanıklı boya malzemesi kullanmanızda fayda var.

Tezgah seçiminde ise Amerikan mutfak her ne kadar ahşapla çok daha sıcak gözükecek olsa da, ne yazık ki dayanıklılık açısından taş, mermer ya da granit türünde daha sağlam ve daha kolay temizlenecek ve leke göstermeyecek bir tezgah kurmak en iyisi.

4. Açık mutfakta göz ardı edilmemesi gereken başka bir dezavantaj: ‘gürültü’. Kapkacak ayrı, elektrikli aletler ayrı ses çıkarır. Bunun için mutfak eşyası satın alırken en az ses çıkaracak olanları tercih etmeye özen göstermelisiniz. Özellikle yeni teknolojiyle üretilen beyaz eşyalar mutfak gürültüsünün televizyonun sesini bastırmasını engelleyecektir. Süzgeç, yıkama ya da pişirme hazırlık kapları için yine nispeten yumuşak malzemeden üretilmiş olanları tercih edebilirsiniz.

5. Pişirme süresince kokuyu eve yaymayı engellemeniz de oldukça önemli. Bu sebeple aspiratörünüzü mutlaka mutfak modelinizi göz önünde tutarak seçin. Her zamankinden biraz daha geniş kapasiteli bir tane almanız, pişirme sırasında evin tüm pencerelerini açmanızı engelleyebilir.

6. Dekorasyona gelince,elbette renklerin kendi içinde uyumlu olmaları yeterli olmayacaktır. Evin diğer mobilyalarıyla belli bir armoniyi tutturabilirseniz hem mekan daha geniş görünür hem de mutfak kimsenin gözüne batmaz. Mutfak dolaplarını mümkün olduğunca kapaklı seçin ki, dağınık görüntüyü de engellemiş olun. Üstelik çocuklar için de böylesi çok daha emniyetli olacaktır.

Nem, küflenme, yağ lekeleri… Bu tür problemlerin önüne geçmek için banyo ve mutfakta boya ve sıva çalışmaları gelişigüzel olmamalı.

Su ya da yağ sıçramayacak uzaklıktaki duvarların silinebilir olması yeterliyken evye, ocak, tezgah, küvet ya da lavabo yakınlarındaki duvarların temizlik maddelerine karşı dayanıklı olması gerekir.  Bu duvarlar aynı zamanda neme ve küflenmeye karşı da dayanıklı olmalıdır. Sentetik boyalar bu tip özellikleri barındıran boyalardır.

Akrilik boyalar da leke bırakmayan, deterjan vb temizlik malzemelerinin uygulanabileceği boyalardır. Mutfak için yağ tutmayan, nem yapmayan, nefes alan boya tiplerini araştırmalısınız. Bu tip boyalar üstelik kokusuzdur ve çabuk kurur.

Dekoratif sıvalar da farklı renk seçenekleri ve çeşitleri ile tercihlerden biri olabilir. Ancak çoğu kez sıva duvarlar, temizlik malzemelerine karşı dayanıklı olmayabilir. Daha çok dekoratif amaçlı bir tecihtir ve beton ya da taş malzemeden yararlanılır.

Renk seçiminde ise mutfak ve banyo genelde evin daha ufak pencereli odalarıdır. Bu sebeple koyu renkler leke tutmak açısından avantajlı olsa da odaları olduğundan daha karanlık gösterebilir. Banyo ve mutfak mobilyasını da göz önünde bulundurarak mümkün olduğunca doğal tonların kullanılmasında yarar var. Ancak madalyonun bir diğer yüzü de, biraz cesaretle seçilecek canlı renkler, özellikle evdeki vaktimizin çoğunu geçirdiğimiz mutfağı çok daha sıcak ve eğlenceli bir mekana dönüştürebilir. Seçim tamamen sizin.

Mutfak düzenlerken atacağınız ilk adım, mutfağınızı kullanım alanlarına göre doğru şekilde bölmek olmalı. Bu bölmede en azından dört ana başlığınız olacak. Bir köşeyi kuru tutacağınız alan olarak ayırmalısınız. Küçük mutfak aletlerini koyacağınız ve kesme ya da ambalajlama yapacağınız bölümün yanında yiyecekleri ya da kapkacağı yıkadığınız, duruladığınız ve ıslanmasından çekinmediğiniz evyeye yakın tezgah bölümü ayrı düşünülmeli. Diğer iki ana ünite ise pişirme ve saklama bölümleri olacak.  

Mutfağınızın genişliği eğer 2 metreden fazla değilse, tek bir duvarı doldurmak ve diğer duvarda birkaç parça rafla yetinmek yerinde olur. 2.5 metreden daha geniş mutfaklarda ise karşılıklı duvarlar değerlendirilebilir ancak yine de aşırıya kaçılmamalı. Kare ve dikdörtgen ya da L şeklindeki mutfaklar genişlikleri izin verdiği oranda bir yemek masası alabilir ve bu da yerleşimi daha da kolaylaştırır. Ancak mutfak mobilyası seçerken dikkatli olmakta yarar var. Her parçanın tam anlamıyla işe yarar olması önemli. Aksi takdirde mutfağınız size yardımcı olacağı yerde, kendinizi yumurta kırmak için bile fazladan enerji harcarken bulabilirsiniz.

Mutfak döşerken yer kazanmak ilk hedefiniz olsun. Mutfak dolabını sadece tencereleri düşünerek seçmeyin. Mutfak mobilyaları söz konusu olduğunda gizli bölmeler, çekmeceler ve yaylı kapaklar hayat kurtarıcı olabilir. Dolap kapaklarına eklenmiş raflar, köşe duvar için hazırlanmış saklama üniteleri, şişeler için ayrılan bölmeler, mobilyada kapak yerine perde kullanımı derken mutfağınız ilk başta gözükenden çok daha fazla eşya depolayabilir.

Aydınlatma için mutfağınızda birkaç alternatifi bir arada düşünmenizde fayda var. Spot ışıklar ya da dolaba monte edilen aydınlatmalar sizin için kullanışlı olacaktır. Mutfağın sürekli ful aydınlanmış olması gerekmez ancak gerektiğinde de rahat çalışabilmeniz için tavandan gelecek güçlü bir aydınlatma seçeneğinizin olması iyi olur. Bu arada mutfakta tezgaha yakın ve duvar diplerinde olabildiğince fazla priz kullanmanızda fayda var. Her gün bir yenisi eklenen mutfak aletleriniz için sandığınızdan çok prize ihtiyacınız olabilir.

Mutfak mobilyalarını yerleştirirken yüksekliği 80 – 160 cm arasında düşünün. Dolaplara ev halkının rahatça yetişmesi ve mutfak toplamanın işkenceye dönüşmemesi için bu önemli bir nokta.